İdrar kaçırma (İnkontinans) Neden Kaynaklanır?

İdrarın idrar torbasından irade dışında dışarıya akması idrar kaçırma olarak tanımlanmaktadır. İdrar kaçırma genellikle idrar yolundan olmaktadır. Ancak üriner fistül denilen bazı durumlarda kalın bağırsak, vajina ya da cilt yoluyla da idrar kaçırma sorunu ortaya çıkabilmektedir.

İdrar kaçırma (inkontinans) sorunu, her yaşta ve cinsiyette farklı nedenlerden kaynaklanabilmekte ve farklı tipleri görülmektedir. Sorunun nedeni ve idrar kaçırma tipi belirlendiğinde tedavi programını yapmak ve uygulamak da kolaylaşmaktadır. Her durum ve her hasta için farklı tedavi yöntemlerine ihtiyaç duyulabilmekte, bir tedavi bir hasta için uygun olurken aynı tedaviden bir başkasında aynı sonuç alınamayabilmektedir. Bu aşamada doktor ile hasta arasındaki iletişim önem kazanır ve doktorun hastaya durumu detaylı olarak anlatması gerekir.

İdrar kaçırma çok sık karşılaşılan bir sorun olmasına karşılık çeşitli nedenlerle doktora başvurmak ihmal edilmektedir. Her idrar kaçırmanın aynı olduğunun zannedilmesi büyük bir yanılgı olacaktır. Farklı idrar kaçırma tipleri ve her birinin de farklı nedenleri ve tedavi yöntemleri bulunmaktadır. İdrar kaçırma, yaşam kalitesinin düşmesine neden olduğu gibi özellikle nörolojik ya da hormonal nedenlerden kaynaklanan durumlarda tedavinin gecikmesi daha başka sistemik sorunlara yol açabilmektedir.

Erkeklerde İdrar Kaçırma Sorunu ve Nedenleri

Erkeklerde idrar tutmayı sağlayan kas yapısının daha sağlam olması ve kas yapısına zarar verecek doğum gibi durumların yaşanmaması nedeniyle erkeklerde idrar kaçırma sorununa kadınlara kıyasla daha az rastlanmaktadır. Bununla birlikte erkeklerde görülen idrar kaçırmanın yaşam kalitesini kadınlara oranla daha fazla etkilediği de belirtilmelidir.

Erkeklerde görülen idrar kaçırma sorunu birkaç farklı şekilde ortaya çıkabilmektedir. İdrar sonunda damlama olarak tarif edilebilecek sorunda idrar yapma bitirildikten sonra damlama şekilde idrar gelmeye devam etmektedir. Bazen damlama giysiyi ıslatacak kadar fazla olmakta ve sosyal açıdan oldukça zor durumlara neden olabilmektedir. İdrar sonunda damlama, her yaşta erkekte görülebilmekle birlikte genellikle iyi huylu prostat büyümesi asıl nedendir. İyi huylu prostat büyümesinden kaynaklanan idrar kaçırmada, prostatın idrar yoluna doğru büyüyen kısmının prostatektomi adı verilen operasyonla çıkarılması sorunun çözümünde etkili olmaktadır. Dış idrar yolunda ya da kalın bağırsakların çeperinde divertikül oluşumu da idrar sonunda damlaya yol açabilmektedir. Divertikülün çıkarılması ve idrar yolunun tamiriyle sorun ortadan kalkmaktadır. Bunlar dışında idrar sonu damlamaya neden olan durumların tedavisi daha güç olmakta ve duruma özel olarak çözüm gerektirmektedir.

İdrar kaçırma (inkontinans) sorununun ortaya çıkmasında etkili olan bir başka neden de prostat büyümesine bağlı mesane çıkım noktası tıkanıklığının zamanında tedavi edilmemesidir. Her prostat bezi büyümesi mesane çıkım tıkanıklığına neden olmamakla birlikte böyle bir durum olması halinde zamanında tedavi edilmesi son derece önemlidir. Zamanında tedavi edilmemesi halinde, mesane içinde oluşan hidrostatik basınç nedeniyle mesane duvarı bozulabilmektedir. Geri dönülemez şekilde bozulan mesane duvarı hem idrarın depolanması hem de boşaltılmasındaki görevini yerine getiremez hale gelebilmektedir. Mesane duvarındaki bozulmadan kaynaklı idrar kaçırmalar, mesanenin aşırı aktivitesine bağlı sıkışma tipi ya da mesane kası zayıflığına bağlı olarak taşma tipi şeklinde görülmektedir. Bu tip idrar kaçırma sorunlarının tedavisinde; öncelikle prostat büyümesinden kaynaklı tıkanıklığın giderilmesi ve beraberinde mesane kasının güçlendirilmesine yönelik medikal tedavilerden yararlanılmaktadır.

Prostat ameliyatları sonrasında idrar tutmayı sağlayan üretral sfinkter adlı yapının zarar görmesi nedeniyle de idrar kaçırma sorunları ile karşılaşılabilmektedir. Üretral spinkterin zarar gördüğü durumlarda tedavi amacıyla sfinkteri güçlendiren kas egzersizlerinden yararlanılabildiği gibi medikal ajanlar da tedavi yöntemi olarak kullanılmaktadır. Egzersiz ve medikal tedaviden sonuç alınamadığı durumlarda ise cerrahi tedaviye başvurulması gerekebilmektedir.

Bu nedenler dışında; idrar kaçırma (inkontinans) sorunu sistemik ve nörolojik hastalıkların habercisi de olabilmektedir. Diyabet, Parkinson hastalığı ya da inme gibi rahatsızlıkların ilk belirtisi olarak karşılaşılan idrar kaçırma sorunu ihmal edilmemesi gereken önemli bir hastalıktır.

İdrar kaçırma sorunundan kaçınmak için; 40 yaşından sonra yılda bir kez ürolojik kontrollerin yaptırılması önem taşımaktadır. Bununla birlikte mesanenin doğru kullanılmasını sağlamak amacıyla idrarın uzun süre tutulmamasına ve yeterli miktarda su tüketilmesine dikkat edilmelidir. Her türlü idrar yakınmasında zaman kaybedilmeksizin bir üroloji uzmanına başvurmak erken teşhis ve tedavi açısından son derece önemlidir.