İdrar Yolu Enfeksiyonu Ne Demektir?

Normal koşullarda vücuttan hemen atılabilen bakteriler vücudun savunma sistemini bozarak enfeksiyon oluşumuna neden olmaktadır. İdrar yolu enfeksiyonu; mesane, böbrekler, idrar kanalları ve üretrayı kapsayan sistemde meydana gelen enfeksiyon kaynaklık hastalıkları ifade etmektedir. İdrar yolu enfeksiyonu, özellikle kadınlarda sıklıkla rastlanan bir hastalıktır. İdrarın bedende oluşarak dışarı atılmasını sağlayan ve idrar yolu olarak adlandırılan sistem alt ve üst idrar yolları olmak üzere iki bölüme ayrılmaktadır. İdrar yolu enfeksiyonuna neden olan bakterinin etki ettiği alana göre alt idrar yolu enfeksiyonu ya da üst idrar yolu enfeksiyonu olarak adlandırılmaktadır.

Hastada sadece idrar yaparken yanma şikayetinin olduğu durumlarda sorun genellikle üretradaki bir enfeksiyondan kaynaklanmaktadır. Üretrit olarak adlandırılan bu durumun en önemli neden bel soğukluğudur ve cinsel yolla bulaşan virüs ve bakterilerden hastalığa neden olmaktadır. Kullanılan vajinal temizleyiciler, kremleri kayganlaştırıcı gibi maddeler enfeksiyona neden olabilmektedir.

Alt idrar yolu enfeksiyonlarının zamanında tedavi edilmemesi, enfeksiyonun zamanla mesaneden yukarıya çıkarak farklı alanları etkilemesine neden olmaktadır. Böbreklere kadar ulaşan enfeksiyon, tedavinin güçleşmesine neden olmaktadır. Pyelonefrit olarak tanımlanan bu durumda yakınmalar oldukça şiddetlidir ve acil olarak tedavi edilmesi gerekmektedir.

İdrar Yolu Enfeksiyonunun Belirtileri Nelerdir?

İdrar yolu enfeksiyonu gelişen bir hastada aşağıdaki belirtiler gözlenmelidir.

  • Yüksek ateş, titreme
  • Mide bulantısı, kusma
  • Bel ağrısı
  • İdrarın renginin bulanık olması ya da kan görülmesi
  • İdrar miktarının normalden farklı olması
  • Sık sık idrara çıkma ihtiyacı hissedilmesi
  • Göbek altında ağrı

Bu belirtilerin görülmesi halinde idrar yolu enfeksiyonundan şüphelenilmeli ve zaman kaybetmeksizin bir üroloji uzmanına başvurulmalıdır.

İdrar Yolu Enfeksiyonu Neden Olur?

İdrar yolu enfeksiyonu nedenlerinin başında bakteriler gelmektedir. Vücutta sindirim sisteminde bulunan bakterilerin idrarı dışarıya atmayı sağlayan üretraya kadar ulaşmaları halinde idrar yolu enfeksiyonu ortaya çıkabilmektedir.

Böbrek taşı nedeniyle idrar yollarında tıkanma meydana gelmesi, idrar yolu enfeksiyonunun da önünü açmaktadır. Böbrek taşının idrar yolunu tıkaması bakterilerin çoğalacağı ortam oluşmasına neden olmakta ve enfeksiyon için uygun koşullar ortaya çıkmaktadır.

Mesanenin tamamen boşaltılamaması ve idrarın mesanede uzun süre kalması bakterilerin artmasına ve idrar yolu enfeksiyonuna neden olmaktadır.

Genital bölgenin temizliğine gereken özenin gösterilmemesi de idrar yolu enfeksiyonu oluşumu için uygun ortamın oluşturulması anlamına gelmektedir. Kullanılan çamaşırların temiz tutulması ve pamuklu çamaşırlar tercih edilmesi genital hijyen açısından önemlidir ve idrar yolu enfeksiyonunun önlenmesinde de etkili olmaktadır.

İdrar Yolu Enfeksiyonu Tanısı Nasıl Koyulur?

İdrar yolu enfeksiyonuna tanı koymakta ilk olarak hasta şikâyetlerinin detaylı olarak alınması gerekmektedir. Sonrasında uygulanacak laboratuar testleri ve idrar kültürü tanı koymak için gerekli bulguları sağlamaktadır. İdrar kültürü için verilen idrar örneğinin temiz olması doğru sonuç alınması açısından oldukça önemlidir. İdrar kültürü için örnek verilirken; ilk gelen idrar boşa akıtılıp sonrasında gelen idrarın bir kısmı tahlil kabına alınmalıdır. Bu şekilde alınan idrar örneğine orta akım idrar adı verilmektedir.

İdrar yolu enfeksiyonunun tanısında kullanılan antibiyogram ve kültür testinin yapılmasının amacı enfeksiyon ve enfeksiyona neden olan bakteri türünün belirlenmesidir. Test sonucuna göre tedavide kullanılacak antibiyotiğe karar verilmektedir. Özellikle uzun süren ya da tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarında tetkik sonuçları büyük önem taşımaktadır. Hastalığın altında yatan nedenin tespit edilmesi için daha ileri düzey tetkikler uygulanmasına ihtiyaç olmaktadır.

İdrar Yolu Enfeksiyonu Nasıl Tedavi Edilir?

İdrar yolu enfeksiyonu yaşayan hastaların yaklaşık %80’inde antibiyotik tedavisi başarılı olmaktadır. Kullanılacak antibiyotiğin belirlenmesinde yapılan tetkiklerin sonuçlarından yararlanılmaktadır. Antibiyotik tedavisi dışında, idrar yolu enfeksiyonundan kaynaklanan ağrıların hafifletilmesi amacıyla spazm çözücü ve ağrı kesici ilaçlar reçete edilebilmektedir. İdrar yolu enfeksiyonunun tedavisi süresince bol sıvı tüketilmesi, sistemin temizlenmesi ve tedavinin başarı açısından önemlidir.

Zamanında tedavi edilmeyen alt idrar yolu enfeksiyonlarının ilerlemesi sonucu ortaya çıkan üst idrar yolu enfeksiyonlarının tedavisi amacıyla hastanın hastaneye yatırılarak antibiyotik tedavisi uygulanmasına ihtiyaç olabilmektedir. Tekrar eden sorunlarda da öncelikle altta yatan asıl nedenin tedavi edilebilmesi için cerrahi müdahale gündeme gelebilmektedir. Kliniğimizde uzman hekimlerimiz tarafından alt ve üst idrar yolları enfeksiyonlarının teşhis ve tedavisinin yanı sıra altta yatan sorunların belirlenmesi ve tedavi edilmesine yönelik girişimler de sürdürülmektedir.