Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Sosyal bir sorun olan cinsel yolla bulaşan hastalıkların temelinde, kişilerin gerekli korunma tedbirlerini almamaları ve yeterli bilgi sahibi olmamak nedeniyle bilinçsizce davranmaları yatmaktadır. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar teşhis edildiğinde; kişinin cinsel partnerinin de muayene olması ve gerekiyorsa tedavi edilmesi önemlidir.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklara vücudun sıcak ve nemli bölgelerinde üreyip çoğalma özelliğine sahip bakteri ve virüsler neden olmaktadır. Bu mikroorganizmalar, cinsel ilişki sırasında vücut sıvıları, kan ve kan ürünlerinin nakli ya da hastalık bulaşmış iğnelerin ortak kullanımı gibi yollarla kişiden bir başkasına bulaşırlar. Anneden bebe gebelik, doğum ya da emzirme sırasında bulaşması ise daha ender rastlanan bir durumdur. Bu tür hastalıkların el sıkışmak, aynı eşyaları kullanmak gibi günlük aktiviteler sırasında bulaşmaları mümkün değildir.

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıkların Belirtileri Nelerdir?

Cinsel yolla bulaşan bir hastalık nedeniyle aşağıdaki belirtilerden bir veya birden fazlasıyla karşılaşmak mümkündür.

  • Penisten beyaz ya da sarı renkli ve koyu kıvamlı akıntı gelmesi,
  • Cinsel organlarda ve bu organların bulunduğu bölgedeki ciltte, rektumda ya da ağızda yara, su keseciği şeklinde şişlik ya da siğil ortaya çıkması,
  • Sık sık idrara çıkma ihtiyacı hissedilmesi,
  • İdrar yaparken idrar yollarında yanma, ağrı veya kaşıntı olması,
  • Cinsel ilişki sırasında ağrı hissetmek,
  • Kadınlarda adet dönemi dışında kanama görülmesi,
  • Kötü kokulu vajinal akıntı,
  • Dışkılama sırasında hissedilen ağrı ya da yanma,
  • Cinsel organların bulunduğu vücut bölgesinde yanma, ağrı ya da kaşınma

Bu belirtiler, cinsel yolla bulaşan hastalıklara işaret edebildiği gibi, uzun süre tedavi edilmemesi halinde erkek veya kadında üreme kanallarının etkilenmesine ve kısırlık, dış gebelik gibi sorunlara neden olabilmektedir.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklarla karşılaşma riski, çok eşli cinsel yaşam ya da cinsel etkinliğin çok erken yaşta başlaması gibi durumlarda artmaktadır.

En Sık Rastlanan Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar

Bel Soğukluğu (Gonore)

Bakteri kökenli bir hastalık olup, cinsel yolla bulaşan hastalıklar arasında en sık rastlananıdır. Akıntı ya da idrar örneklerinin test edilmesi ile teşhis edilen hastalığın tedavisinde antibiyotiklerden yararlanılmaktadır. Bel soğukluğu tedavisinde eş tedavisi önem verilmesi gereken bir konudur. Eşlerden birinin tedavi edilip diğerinin edilmemesi, hastalığın tekrarlama riskini arttırmaktadır. Bel soğukluğu, gebe kadınlarda düşük ya da erken doğumlara neden olabilmektedir.

Non Gonokoksik Üretrit

Üreaplasma ve Mikoplasma aynı aileden olup, çok küçük tek hücrelilerdir. Mikoplasma daha sık olmak üzere, genital bölgede enfeksiyona neden olurlar. Büyük oranda da enfeksiyon yapmadan insan vücudunda bulunurlar. Örneğin toplumun yaklaşık yüzde kırkında sessiz olarak taşınır. Özellikle mikoplasma, bazen havlu veya tuvalet gibi cinsel ilişki dışında bulaşabilir. Korunmasız cinsel ilişki ile de kolaylıkla bulaşabilirler.

Bütün cinsel hastalıklar arasında en sık rastlananı ise “Chlamydia trachomatis” denilen mikrobun yaptığı bir hastalıktır. Her türlü cinsel ilişkiyle ve ağızdan bulaşır. Belirtileri çok hafif olduğundan dolayı bazen teşhis edilmesi zor olur. Erkeklerde en sık idrarda yanma veya peniste akıntı ve kaşıntı görülür. Kadınlarda ise vaginal kanama veya akıntı, idrarda yanma veya alt bölgelerde hafif ağrı görülür. Mikrobun alınışından belirtilerin ortaya çıkışına kadar olan süre 2 ila 14 gündür. Teşhisi için özel antijen testini yapmak gerekir. Tedavisi genelikle başarılıdır ama önerilen antibiotik tedavisi düzenli kullanılmalıdır.

Bu üç etkende şüpheli temas sonrası yakınmaları başlayan hastalarda mutlaka akla getirilmeli ve tanıya yönelik testler yapılmalıdır. Erkek hastalarda idrar ile ilgili müphem yakınmalar da ve şeffaf akıntılarda da bu testlerin yapılması faydalı olacaktır. Her cinsel ilişki ile bulaşan hastalıkta olduğu gibi partnerler gözardı edilmeden tedavi altına alınmalıdırlar. 

Genital Siğil (Cinsel Yolla Bulaşan Siğiller)

Kondiloma akuminata olarak bilinen siğillere Human Papilloma adlı virüs neden olmaktadır. 1 ila 6 aylık kuluçka dönemi dönemi olan hastalık, hastalığı taşıyan kişiyle cinsel ilişki kurulması yoluyla bulaşmaktadır. Farklı boyutlarda, üzer, pürtüklü bir görünüme sahip olan siğiller, penis ya da vajinada görülebileceği gibi genital bölge ve anüste de görülebilmektedir. Tedavi edilmemesi halinde erkeklerde çoğalarak tüm penisi kaplamaları söz konusu olabildiği gibi kadınlarda rahim kanserine neden olabildiğine ilişkin çalışmalar bulunmaktadır.

Genital Herpes

Simplex Virüs Tip 2’nin neden olduğu genital herpes, cinsel ilişki sırasında virüs ile enfekte olan cilt bölgesine temas ile direkt olarak diğer kişinin cildine bulaşmaktadır. Özel bir ilacı bulunmadığından tedavisi zordur ve oldukça uzun zaman alabilmektedir.

Trikomoniasis

Bakteri kökenli bir hastalık olan trikomoniasis, genç ve cinsel yönden aktif kadınlarda daha sık görülmektedir. Hastalık, kadınlarda kötü kokulu sarı-yeşil renkli vajinal akıntı, kızarıklık, kaşıntı, ağrılı cinsel ilişki, sık idrara çıkma ve karın alt bölgesinde rahatsızlık hissi şeklinde belirtiler verebiliyorken bazen hiç belirti görülmediğine de rastlanabilmektedir. Erkeklerde ise penis akıntısı, ağrılı ve sık idrara çıkma belirtiler arasındadır. Trikomoniasis antibiyotiklerle kolaylıkla tedavi edilebilen bir hastalıktır. 

AIDS (Kazanılmış İmmun Yetmezlik Sendromu)

Henüz geliştirilmiş bir tedavisi bulunmayan ve ölümcül bir hastalık olan AIDS’e HIV virüsü neden olmaktadır. Bağışıklık sistemine saldıran virüs, cinsel ilişki yoluyla bulaşabileceği gibi, kan ve kan ürünlerinin nakli, virüs bulaşmış iğne kullanımı gibi yollarla bulaşmaktadır. Gebelik, doğum ya da emzirme sırasında anneden bebeğe transfer edilme ihtimali de bulunmaktadır.

Frengi (Sifilis)

Frengi, Cinsel yolla bulaşan ve tedavi edilmemesi halinde merkezi sinir sistemini etkileyerek hayati tehlike oluşturan bakteri kökenli bir hastalıktır. Penis ya da vajinada ağrısız ve krater şeklinde bir yara ile ilk belirtisini göstermektedir. Yara ağız kenarında, anüs ya da ellerde de görülebilmektedir. Etkili bir penisilin tedavisi gerektirmektedir.

Hepatit (Sarılık)

Karaciğeri etkileyen ve virüs kaynaklı bir hastalık olan hepatitin B ve C tipleri bulaşıcıdır. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar arasında olan Hepatit B için aşılanma en etkili korunma yolu olmakla birlikte Hepatit C için geliştirilmiş bir tedavi bulunmamaktadır. Tedavi edilmemesi halinde önce karaciğer fonksiyonlarında bozukluk ve ilerleyen aşamalarda ise karaciğer kanseri ve siroza neden olabilmektedir.